پروتکل ارتباطی IEC60870-5-103 Master چیست؟
IEC 60870-5-103 یک پروتکل ارتبـاطی استـاندارد است کـه برای تبادل اطلاعـات بین رلـههـای حفـاظتی (IED) و سیستـمهـای SCADA / SAS طـراحـی شده اسـت. هدف اصلـی پروتکل ارتباطی IEC60870-5-103 Master، ایجـاد یک زبـان مشتـرک بـرای ارتبـاط تجهیـزات حفـاظتی شرکـتهـای مختلف بـا سیستـم کـنـتـرل پست است.بـرخلاف بسیـاری از پـروتـکـلهـای امروزی IEC-103 بـر پــایـه ارتـبــاطـات سـریــال طـراحـی شده است.
چرا IEC-103 به وجود آمد؟
پیش از دهه ۹۰ میلادی، تقریباً هر سـازنده رلـه حفـاظتـی از پـروتـکـل ارتـبـاطـی اختصـاصی خـود استـفـاده میکـرد. به طور مثال میتوان گفت Siemens از پروتکل اختصاصی و یا ABB از یک پروتکل اختصاصی دیگر استفاده میشد. نتیجه این کار منجرب به اتفاقات زیر می گشت :
- عـدم سـازگـاری بـیـن تـجـهـیـزات بـرنـدهـای مـخـتـلـف
- نیـاز بـه درایـور اختـصـاصی بـرای هـر رلـه
- افـزایـش پـیـچیـدگـی پـروژههـای اتـومـاسیـون پـست
ریشه IEC-103 از کجاست؟
پیش از استـاندارد IEC-103، صنعت بـرق آلمـان از پروتکـل VDEW6 برای ارتبـاط با رلـههـای حفـاظتی استـفـاده میکـرد. موفـقیـت ایـن پـروتـکـل بـاعث شـد کـمیـسیـون بیـنالـمـللـی IEC آن را تـوسعـه داده و در قـالب استـاندارد IEC 60870-5-103 مـنـتـشـر کـند.
چه اطلاعاتی منتقل میشود؟
در پروتکل IEC-103 میتوانیم اقدام به انتقال وضعیت برخی موارد را انجام داد که در ذیل به برخی از ان ها اشاره خواهیم کرد :
- وضعیت رله
- تنظیمات رله
- Fault Record
- ولتاژ و جریان
- Trip
- Events
- Alarm
- Disturbance Record
علتهای مخابره پیام
1.ارسال خودبهخودی
بـالاتـریـن اولـویـت. بـلافـاصلـه پـس از تـغییـر وضعیت (مانند تریپ رله) ارسال میشود. (گزارش رویداد محور)
2. ارسال دورهای
ارســال مـداوم و زمــانـبـنـدی شـده مـقــادیــر آنــالــوگ (مـانـنـد جـریـان و ولـتـاژ)
3. پاسخ به فراخوانی (GI)
پـاسخ رلــه بـه درخـواست مـرکـز بـرای تـازه سـازی و اسـکـن کـل وضـعـیـتهـای جـاری شـبـکـه.
مزایا و محدودیت ها
- منـاسب برای لینـکهـای سریـال
- مناسب برای رلـههـای حفـاظتـی
- پـشتـیـبـانـی از Time Stamp
- انـتـقـال سـریـع رخـدادهـا
- استـانـدارد بـیـنالـمللی
- حجـم کـم داده
محدودیت ها
- مبـتـنـی بـر ارتـبـاط Serial
- سـرعت پـایـین نسبت بـه Ethernet
- محـدود بـودن بـه تـجهیـزات حفـاظتـی
- منـاسب نـبـودن بـرای شـبـکـههـای بـزرگ
- جایگزین شدن تدریجی توسط IEC 61850
آیا IEC-103 هنوز استفاده میشود؟
IEC-103 سـالهــا استــانـدارد اصلـی ارتـبــاط بــا رلــههــای حـفــاظتـی بـود، امـا امـروزه در پـروژههــای جدیـد پـروتـکـل IEC 61850 تـا حـد زیــادی جــایــگــزیـن آن شـده اسـت. بـا ایـن حـال، بـه دلیـل وجـود تـعـداد زیـادی پـست بـرق و رلههـای قدیمی، IEC-103 همچنان در بسیاری از شبکههای بـرق در حـال استـفـاده است.